Sporty po angielsku dla dzieci - słówka i play, go, do

Gdy dziecko opisuje ulubioną aktywność albo przygotowuje się do lekcji angielskiego, sama lista słówek szybko przestaje wystarczać. W tym materiale pokazuję najważniejsze nazwy sportów po angielsku, ich polskie znaczenia, praktyczne przykłady zdań oraz proste zasady użycia czasowników play, go i do.

Najpopularniejsze dyscypliny sportowe po angielsku

Na początek najlepiej opanować słowa, które najczęściej pojawiają się w rozmowach, podręcznikach i materiałach dla dzieci. Poniższa tabela obejmuje zarówno sporty zespołowe, jak i indywidualne. Sam uczę się takich zestawień kategoriami, bo wtedy łatwiej dostrzec podobieństwa i szybciej odtworzyć słowo z pamięci.

Niektóre wyrazy są bardzo podobne do polskich, na przykład boxing, surfing, tennis czy karate. To dobry punkt startowy, ale trzeba uważać na słowa mniej oczywiste. Athletics oznacza lekkoatletykę, a nie po prostu „sport”, natomiast fencing to szermierka, nie ogrodzenie.

W języku brytyjskim najczęściej mówi się football na piłkę nożną. W amerykańskim angielskim football oznacza futbol amerykański, dlatego piłka nożna jest tam zwykle określana jako soccer. Ta różnica ma znaczenie szczególnie podczas oglądania filmów lub rozmów z osobami z USA.

Sporty letnie, zimowe i wodne

Podział na grupy pomaga dziecku zapamiętać słownictwo jak małą mapę. Zamiast powtarzać trzydzieści oderwanych słów, można wyobrazić sobie boisko, basen, stok i salę gimnastyczną. Taki sposób nauki sprawdza się u mnie lepiej niż długie przepisywanie list.

Sporty zespołowe i boiskowe

• football - piłka nożna,
• basketball - koszykówka,
• volleyball - siatkówka,
• handball - piłka ręczna,
• rugby - rugby,
• field hockey - hokej na trawie,
• baseball - baseball.

W tej grupie przydają się także słowa opisujące osoby i sytuacje. Player to zawodnik lub zawodniczka, team oznacza drużynę, match mecz, a coach trenera. Dzięki nim można od razu budować pełniejsze wypowiedzi, na przykład Our team won the match, czyli „Nasza drużyna wygrała mecz”.

Sporty zimowe

• skiing - jazda na nartach,
• snowboarding - jazda na snowboardzie,
• ice skating - jazda na łyżwach,
• figure skating - łyżwiarstwo figurowe,
• speed skating - łyżwiarstwo szybkie,
• ice hockey - hokej na lodzie.

Dobrym ćwiczeniem jest połączenie sportu ze sprzętem. Skis to narty, skates łyżwy, helmet kask, a goggles gogle. Dziecko nie tylko zapamiętuje nazwę dyscypliny, lecz także zaczyna rozumieć krótkie opisy, takie jak I need a helmet for snowboarding.

Przeczytaj również: Poziomy angielskiego A1-C2. Co oznacza każdy z nich?

Sporty wodne i rekreacyjne

• swimming - pływanie,
• diving - nurkowanie,
• water polo - piłka wodna,
• surfing - surfing,
• canoeing - kajakarstwo,
• rowing - wioślarstwo,
• sailing - żeglarstwo.

Tu łatwo zauważyć, że wiele nazw kończy się na -ing. Nie oznacza to jednak, że każdą nazwę sportu trzeba tworzyć samodzielnie w ten sposób. Mówimy swimming i cycling, ale na przykład tennis oraz karate pozostają nieodmienne.

Play, go czy do, czyli jak mówić o uprawianiu sportu

Sama znajomość nazw nie wystarczy, jeśli chcemy zbudować poprawne zdanie. Najczęstszy błąd polega na używaniu jednego czasownika przed każdą dyscypliną. W praktyce pomaga prosta zasada, choć angielski ma od niej kilka wyjątków.

Play najczęściej łączy się z grami, sportami zespołowymi i dyscyplinami, w których używa się piłki albo rywalizuje według określonych zasad. Dlatego powiemy They play football, ale nie They play swimming.

Go stosujemy często przy aktywnościach zakończonych na -ing. Poprawne będą zdania Let’s go skiing oraz My brother goes cycling. Z kolei do pasuje do ćwiczeń, sztuk walki i aktywności traktowanych bardziej jako trening niż gra.

Nie traktuję tych reguł jak sztywnego wzoru do bezmyślnego zapamiętania. Najlepiej nauczyć się całych połączeń, na przykład play volleyball, go swimming i do judo. Wtedy dziecko zapamiętuje od razu konstrukcję, a nie pojedyncze słowo, które później trudno wykorzystać w rozmowie.

Przykładowe zdania, które naprawdę przydają się w rozmowie

Najlepsze ćwiczenia są krótkie i związane z codziennymi zainteresowaniami. Zamiast odpytywać z całej tabeli, można poprosić dziecko o odpowiedź na jedno pytanie i stopniowo dodawać nowe szczegóły.

• What is your favourite sport? - Jaki jest twój ulubiony sport?
• My favourite sport is basketball. - Moim ulubionym sportem jest koszykówka.
• Do you play tennis? - Czy grasz w tenisa?
• Yes, I do. I play every Saturday. - Tak. Gram w każdą sobotę.
• Can you swim? - Czy umiesz pływać?
• She goes skiing in winter. - Ona jeździ na nartach zimą.
• He does karate twice a week. - On trenuje karate dwa razy w tygodniu.
• I don’t like boxing. - Nie lubię boksu.

Przy pytaniach o umiejętności używamy czasownika can, na przykład I can swim. Nie mówimy I can swimming, ponieważ po can występuje podstawowa forma czasownika. To drobny szczegół, ale właśnie takie błędy często pojawiają się u początkujących.

Przy nazwach sportów zwykle nie dodajemy rodzajnika a. Mówimy I like football albo She plays tennis. Rodzajnik pojawi się dopiero wtedy, gdy mówimy o jednym sporcie jako przykładzie, na przykład Football is a popular sport.

Jak zapamiętać słownictwo bez nudnego wkuwania

Przy nauce dzieci dobrze działa połączenie ruchu, obrazu i dźwięku. Można pokazać kartę z nazwą jumping, wykonać skok i poprosić dziecko o powtórzenie słowa. Im bardziej wyraz łączy się z konkretnym działaniem, tym łatwiej zostaje w pamięci.

1. Wybierz 5-7 słów z jednej kategorii, na przykład sporty zimowe.
2. Dodaj do każdego słowa obrazek albo prosty gest.
3. Ułóż jedno krótkie zdanie z czasownikiem play, go lub do.
4. Po kilku minutach zakryj tłumaczenia i odtwórz słowa z pamięci.
5. Wróć do zestawu następnego dnia, ale wymieszaj kolejność.

Dobrym pomysłem jest także domowy quiz. Jedna osoba pokazuje obrazek, a druga mówi nazwę sportu i wybiera właściwy czasownik, na przykład go skating. Ja szczególnie polecam tę formę młodszym dzieciom, bo nauka zamienia się w krótką zabawę, a nie kolejną kartkówkę.

Nie próbowałbym jednak wprowadzać od razu kilkudziesięciu słów. Regularne powtórki po 5 minut dają zwykle lepszy efekt niż jednorazowa nauka całej listy. Kiedy podstawowy zestaw jest już pewny, można dodać sprzęt, osoby i miejsca związane ze sportem.

Małe różnice, które chronią przed dużymi nieporozumieniami

Najważniejsza różnica dotyczy słowa football. W Wielkiej Brytanii oznacza ono piłkę nożną, natomiast w Stanach Zjednoczonych odnosi się do futbolu amerykańskiego. Jeśli oglądamy materiały z różnych krajów, warto sprawdzić kontekst zamiast zakładać, że oba słowa zawsze znaczą to samo.

Podobnie table tennis jest neutralną nazwą tenisa stołowego, ale w codziennej rozmowie można spotkać także ping-pong. W brytyjskim angielskim lekkoatletyka to athletics, podczas gdy w amerykańskim częściej używa się określenia track and field.

Uwagę zwraca również pisownia słów zakończonych na -ing. W swimming mamy podwójne m, w running podwójne n, a skiing zapisujemy z dwoma „i” obok siebie. Takie wyrazy warto zapisywać w całych zdaniach, bo samą regułę ortograficzną łatwo pomylić.

Od nazw sportów do swobodnej rozmowy

Najpierw wystarczy opanować kilkanaście podstawowych nazw, potem połączyć je z właściwym czasownikiem i użyć w prostych pytaniach. Taki porządek pozwala szybko przejść od pojedynczych słówek do prawdziwej komunikacji.

Dobrym finałowym ćwiczeniem będzie krótka wypowiedź o sobie. Dziecko może powiedzieć, jaki sport lubi, jak często go uprawia i czego potrzebuje, na przykład My favourite sport is swimming. I go swimming twice a week. I need goggles.

Nie trzeba znać wszystkich dyscyplin, aby mówić o sporcie po angielsku. Największą różnicę robią poprawne, często powtarzane połączenia takie jak play football, go cycling i do karate, bo to właśnie one pozwalają wykorzystać poznane słownictwo w praktyce.