Rok 1998 po angielsku przeczytamy inaczej niż zwykłą liczbę, a przy datach z XXI wieku pojawiają się dodatkowe warianty. Pokażę tu proste zasady wymowy i zapisu lat, omówię dekady, stulecia oraz typowe błędy, a na końcu dodam przykłady przydatne w rozmowie i nauce z dziećmi.
Najważniejsze reguły w kilku prostych krokach
- 1986 czytamy najczęściej jako nineteen eighty-six.
- Rok 2000 to two thousand, a 2005 to two thousand and five lub two thousand five.
- Lata 2010-2026 często odczytuje się dwuczęściowo, na przykład twenty twenty-six.
- Dekada 1980-1989 to the eighties albo dokładniej the nineteen eighties.
- Przed rokiem używamy zwykle przyimka in, na przykład in 2026.
Jak czytać i zapisywać lata po angielsku
Angielskie słowo oznaczające rok to year, a liczba mnoga to years. W zapisie rok wygląda tak samo jak po polsku, ale jego wymowa często opiera się na podzieleniu czterech cyfr na dwie części.
| Rok | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1967 | nineteen sixty-seven | tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty siódmy |
| 1989 | nineteen eighty-nine | rok 1989 |
| 1995 | nineteen ninety-five | rok 1995 |
| 1900 | nineteen hundred | rok 1900 |
Wymowa nineteen eighty-four jest krótsza i bardziej naturalna niż pełne one thousand nine hundred and eighty-four. Ta druga forma może być zrozumiała, ale przy latach brzmi mniej typowo, dlatego początkującym radzę zapamiętać zasadę dwóch par cyfr.
Rok 2000 i lata po nim
Rok 2000 ma prostą wymowę two thousand. Przy latach od 2001 do 2009 najczęściej spotkamy formę two thousand and one, two thousand and five czy two thousand and nine. W amerykańskim angielskim często pomija się and, dlatego poprawne jest także two thousand five.
Rok 2026 można powiedzieć jako twenty twenty-six albo two thousand and twenty-six. Pierwszy wariant jest dziś bardzo naturalny w codziennej rozmowie, natomiast drugi bywa wybierany w bardziej formalnych sytuacjach lub podczas nauki pełnych liczebników.
Wyjątki, które naprawdę trzeba znać
Brakująca cyfra w środku roku
W roku 1805 druga para cyfr zaczyna się od zera. Możemy powiedzieć eighteen oh five, gdzie oh oznacza zero, albo eighteen hundred and five. W praktyce pierwsza wersja jest krótsza, a druga wyraźniej pokazuje pełną konstrukcję liczby.
Podobnie odczytamy rok 1907 jako nineteen oh seven. Nie warto wymawiać go jak nineteen seven, ponieważ taka forma może brzmieć niepełnie i utrudniać rozmówcy zrozumienie, o który rok chodzi.
Lata rozpoczynające nowe stulecie
Rok 1700 to seventeen hundred, a 1800 to eighteen hundred. Przy pełnych setkach konstrukcja z hundred jest bardzo wygodna i często łatwiejsza do zapamiętania niż odczytywanie wszystkich cyfr osobno.
Daty przed naszą erą
Przy wydarzeniach historycznych można użyć skrótu BC, czyli before Christ, oznaczającego „przed naszą erą”. Rok 44 BC przeczytamy jako forty-four BC. W materiałach anglojęzycznych można też spotkać BCE, czyli before common era, neutralny odpowiednik tego oznaczenia.
Dekady, stulecia i skrócony zapis
Gdy mówimy o całej dekadzie, używamy liczby mnogiej. Lata 1980-1989 to the nineteen eighties, a potocznie także the eighties. W tekstach można zapisać ten okres jako the 1980s, bez apostrofu przed końcówką s.
| Okres | Wymowa | Przykład |
|---|---|---|
| lata 60. | the sixties | Music was popular in the sixties. |
| lata 80. | the eighties | She was born in the eighties. |
| lata 90. | the nineties | The story takes place in the nineties. |
| lata 2000. | the two thousands | Technology changed in the two thousands. |
Stulecia mają inną konstrukcję. XX wiek to the twentieth century, a XXI wiek to the twenty-first century. Końcówka -th lub -first pokazuje, że chodzi o liczebnik porządkowy, a nie zwykłą liczbę.
Częsty błąd polega na zapisie the 1980’s. Apostrof wskazuje posiadanie, więc w tym znaczeniu nie jest potrzebny. Poprawny zapis dekady to the 1980s, natomiast formę z apostrofem stosuje się tylko w innych, szczególnych konstrukcjach, na przykład przy skrótach lub dla poprawy czytelności.
Jak używać lat w zdaniach
Najczęściej przed rokiem stosujemy przyimek in. Powiemy I was born in 2012, czyli „Urodziłem się w 2012 roku”, oraz The museum opened in 1998, czyli „Muzeum otwarto w 1998 roku”.
- My sister was born in 2005. - Moja siostra urodziła się w 2005 roku.
- We moved here in 2020. - Przeprowadziliśmy się tutaj w 2020 roku.
- The school was built from 1901 to 1903. - Szkołę zbudowano w latach 1901-1903.
- This tradition began between 1960 and 1970. - Ta tradycja zaczęła się między 1960 a 1970 rokiem.
Jeśli chcemy mocno zaakcentować, że chodzi właśnie o rok, możemy dodać the year, na przykład in the year 2000. W zwykłej rozmowie najczęściej wystarczy jednak krótsze in 2000.
Rok a wiek osoby
Rok urodzenia i wiek to dwie różne informacje. I was born in 2016 oznacza „Urodziłem się w 2016 roku”, natomiast I am ten years old mówi, ile ktoś ma lat. Nie należy zastępować years old samym years, gdy podajemy wiek dziecka.
Przy wieku używamy też przymiotnika z łącznikiem, gdy stoi przed rzeczownikiem. Poprawne będzie a ten-year-old boy, czyli „dziesięcioletni chłopiec”, ale The boy is ten years old, gdy wyrażenie występuje po czasowniku.
Prosty sposób na naukę z dzieckiem
Najłatwiej utrwalić te reguły na domowej osi czasu. Zapiszcie kilka ważnych wydarzeń, na przykład 2000, 2010, 2020 i 2026, a potem przeczytajcie je na głos w dwóch wariantach. Dziecko szybko zauważy, że 2000 wyróżnia się formą two thousand, a późniejsze lata można dzielić na dwie części.
- 1965 - nineteen sixty-five
- 2004 - two thousand and four
- 2018 - twenty eighteen
- 2026 - twenty twenty-six
W mojej praktyce najlepiej działa połączenie zapisu, głośnego czytania i krótkiego zdania. Sama lista liczb szybko nuży, a zdanie takie jak My favourite book was published in 2018 od razu pokazuje, jak rok funkcjonuje w prawdziwej wypowiedzi.
Najważniejsza zasada, którą warto zapamiętać
W większości lat od 1100 do 1999 wystarczy podzielić zapis na dwie pary cyfr, na przykład 1999 = nineteen ninety-nine. Trzeba osobno zapamiętać rok 2000, lata 2001-2009 oraz przypadki z zerem pośrodku, a przy dekadach pamiętać o formie the 1980s bez apostrofu.
Jeśli dziecko opanuje te trzy grupy wyjątków i przećwiczy kilka zdań z przyimkiem in, będzie potrafiło nie tylko odczytać rok, lecz także swobodnie powiedzieć, kiedy coś się wydarzyło.
